{"id":2519,"date":"2023-04-28T12:55:53","date_gmt":"2023-04-28T10:55:53","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz-name.eu\/?p=2519"},"modified":"2023-04-28T12:55:58","modified_gmt":"2023-04-28T10:55:58","slug":"groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-2519-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc","title":{"rendered":"Groty w Tomaszowie Mazowieckim to wyj\u0105tkowy pomnik przyrody, kt\u00f3ry ka\u017cdy powinien zobaczy\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p>Czasami nie trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 daleko od swojej ma\u0142ej ojczyzny lub za granic\u0119, aby zobaczy\u0107 co\u015b wyj\u0105tkowego i ciekawego. Na terenie wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego znajduje si\u0119 wiele zabytk\u00f3w architektury i przyrody oraz wspania\u0142ych miejsc wypoczynku, kt\u00f3re warto odwiedzi\u0107 &#8211; podaje portal <a href=\"http:\/\/lodz-name.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lodz-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z najciekawszych miejsc przyrodniczych na terenie wojew\u00f3dztwa s\u0105 staro\u017cytne groty w Tomaszowie Mazowieckim. Przeczytaj poni\u017cszy artyku\u0142, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, co sprawia, \u017ce staro\u017cytne groty s\u0105 wyj\u0105tkowe, ciekawe fakty na temat ich historii oraz powody, dla kt\u00f3rych powiniene\u015b koniecznie odwiedzi\u0107 to miejsce.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3fabb38bdb5\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3fabb38bdb5\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-2519-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc\/#Skad_wziely_sie_zloza_w_Tomaszowie_Mazowieckim\" >Sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 z\u0142o\u017ca w Tomaszowie Mazowieckim?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-2519-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc\/#Kiedy_piasek_ze_starozytnego_zloza_zaczal_byc_wykorzystywany_do_celow_przemyslowych\" >Kiedy piasek ze staro\u017cytnego z\u0142o\u017ca zacz\u0105\u0142 by\u0107 wykorzystywany do cel\u00f3w przemys\u0142owych?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-2519-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc\/#Groty_w_Tomaszowie_Mazowieckim_jako_atrakcja_turystyczna_w_przeszlosci\" >Groty w Tomaszowie Mazowieckim jako atrakcja turystyczna w przesz\u0142o\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-2519-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-to-wyjatkowy-pomnik-przyrody-ktory-kazdy-powinien-zobaczyc\/#Starozytne_jaskinie_jako_atrakcja_dla_wspolczesnych_turystow\" >Staro\u017cytne jaskinie jako atrakcja dla wsp\u00f3\u0142czesnych turyst\u00f3w<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Skad_wziely_sie_zloza_w_Tomaszowie_Mazowieckim\"><\/span>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 z\u0142o\u017ca w Tomaszowie Mazowieckim?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-47.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2520\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-47.png 1024w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-47-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-47-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-47-696x392.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Groty w Tomaszowie Mazowieckim to pozosta\u0142o\u015bci po aktywnie dzia\u0142aj\u0105cej niegdy\u015b kopalni &#8211; wydobywano tu piasek kwarcowy. Groty, kt\u00f3re mo\u017ce zobaczy\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny zwiedzaj\u0105cy, by\u0142y prawdziwym odkryciem dokonanym podczas wykopalisk po zako\u0144czeniu prac g\u00f3rniczych w XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykopaliska wykaza\u0142y, \u017ce tutejsze ska\u0142y piaskowcowe pochodz\u0105 z czas\u00f3w staro\u017cytnych. Maj\u0105 one prawie 100 milion\u00f3w lat i pochodz\u0105 z ostatniego okresu ery mezozoicznej, tzw. &#8222;epoki kredowej&#8221;. Uda\u0142o nam si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ustali\u0107 pochodzenie znacznych pok\u0142ad\u00f3w piasku kwarcowego &#8211; najprawdopodobniej powsta\u0142y one pod wp\u0142ywem regularnego nap\u0142ywu i odp\u0142ywu wody morskiej do niecki Tomaszowskiej. Ten d\u0142ugotrwa\u0142y proces doprowadzi\u0142 do odkrycia z\u0142\u00f3\u017c piaskowca, a p\u00f3\u017aniej powsta\u0142a tu kopalnia, w kt\u00f3rej wydobywano cenne minera\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>O powstawaniu z\u0142o\u017ca szczeg\u00f3\u0142owo pisa\u0142 badacz Jerzy Sosnowski w przewodniku turystycznym &#8222;Niebieskie \u0179r\u00f3d\u0142a &#8211; Groty&#8221;, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1995 roku. Badacz napisa\u0142, \u017ce na tym terenie osadza\u0142y si\u0119 kiedy\u015b zar\u00f3wno ska\u0142y morskie, jak i l\u0105dowe. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce pok\u0142ady piasku kwarcowego w niecce by\u0142y tak grube, \u017ce osi\u0105ga\u0142y 150 metr\u00f3w grubo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszymi odkrywcami z\u0142\u00f3\u017c piaskowca byli miejscowi ch\u0142opi, kt\u00f3rzy wydobywali piasek na potrzeby rolnictwa i gospodarstwa domowego. Ska\u0142y by\u0142y &#8222;d\u0142ubane&#8221; zwyk\u0142ymi narz\u0119dziami &#8211; kopaczkami lub kilofami. Powsta\u0142y piasek s\u0142u\u017cy\u0142 do posypywania pod\u0142\u00f3g w izbach, obej\u015bciach gospodarskich i do chodnik\u00f3w przed domami, nie nadawa\u0142 si\u0119 jednak do cel\u00f3w budowlanych ze wzgl\u0119du na do\u015b\u0107 specyficzn\u0105 struktur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy_piasek_ze_starozytnego_zloza_zaczal_byc_wykorzystywany_do_celow_przemyslowych\"><\/span>Kiedy piasek ze staro\u017cytnego z\u0142o\u017ca zacz\u0105\u0142 by\u0107 wykorzystywany do cel\u00f3w przemys\u0142owych?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"675\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-48.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2523\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-48.png 900w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-48-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-48-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-48-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Z czasem s\u0142awa piasku kwarcowego rozesz\u0142a si\u0119 daleko poza ma\u0142e miasteczko. Miejscowi ch\u0142opi pr\u00f3bowali zarobi\u0107 na z\u0142o\u017cu, wi\u0119c sprzedawali piasek mieszka\u0144com s\u0105siedniego Tomaszowa. Tutaj r\u00f3wnie\u017c by\u0142 on wykorzystywany, zazwyczaj do tych samych cel\u00f3w domowych. Czasami taki handel odbywa\u0142 si\u0119 na zasadzie wymiany.<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem s\u0142awa piasku kwarcowego rozesz\u0142a si\u0119 daleko poza ma\u0142e miasteczko. Miejscowi ch\u0142opi pr\u00f3bowali zarobi\u0107 na z\u0142o\u017cu, wi\u0119c sprzedawali piasek mieszka\u0144com s\u0105siedniego Tomaszowa. Tutaj r\u00f3wnie\u017c by\u0142 on wykorzystywany, zazwyczaj do tych samych cel\u00f3w domowych. Czasami taki handel odbywa\u0142 si\u0119 na zasadzie wymiany.<\/p>\n\n\n\n<p>Inny stosunek do z\u0142o\u017ca i jego pok\u0142ad\u00f3w ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX wieku, kiedy to zacz\u0105\u0142 si\u0119 rozwija\u0107 przemys\u0142 szklarski. To w\u0142a\u015bnie wtedy na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 zacz\u0119to wydobywa\u0107 miejscowy piasek, po tym jak odkryto, \u017ce zawiera on ponad 80 procent przezroczystego kwarcu. Pozosta\u0142e zanieczyszczenia zawarte w piasku w niewielkich ilo\u015bciach by\u0142y z powodzeniem oddzielane przez szklarzy.<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b piasek ze z\u0142o\u017ca zyska\u0142 wysok\u0105 ocen\u0119 szklarzy. W ko\u0144cu powsta\u0142 tu ca\u0142y system: kopalin\u0119 wydobywano, \u0142adowano na wozy zaprz\u0119\u017cone w konie i wysy\u0142ano do huty szk\u0142a w s\u0105siednim Piotrkowie. Z czasem ilo\u015b\u0107 pracy na z\u0142o\u017cu znacznie wzros\u0142a, a zapotrzebowanie na piasek nap\u0142ywa\u0142o a\u017c ze stolicy, gdzie piasek kwarcowy dostarczano kolej\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak po takim rozkwicie z\u0142o\u017ca dosz\u0142o do tragicznego wydarzenia, kt\u00f3re negatywnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na produkcj\u0119 piasku w tym miejscu. Faktem jest, \u017ce kopalnie w tym miejscu by\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci kopane nieudolnie, a ka\u017cde zej\u015bcie g\u00f3rnik\u00f3w g\u0142\u0119biej w z\u0142o\u017ce nara\u017ca\u0142o ich na wielkie niebezpiecze\u0144stwo. Cud si\u0119 nie zdarzy\u0142, i pewnego razu z powodu zaniedba\u0144 kopalnia zawali\u0142a si\u0119, zabijaj\u0105c cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142adze carskie zmuszone by\u0142y wprowadzi\u0107 zakaz wydobywania piasku w tym z\u0142o\u017cu i w og\u00f3le w podziemnych jaskiniach. Jednak nawet pomimo zakazu okoliczni mieszka\u0144cy na w\u0142asne ryzyko prowadzili tu wykopaliska, wydobywaj\u0105c legendarny piasek. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 dopiero kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej, kiedy w pobli\u017cu zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 profesjonalna kopalnia piasku kwarcowego, znacznie nowocze\u015bniejsza i bezpieczniejsza w tamtych czasach, kt\u00f3ra zagospodarowa\u0142a to samo z\u0142o\u017ce na szerok\u0105 skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Groty_w_Tomaszowie_Mazowieckim_jako_atrakcja_turystyczna_w_przeszlosci\"><\/span>Groty w Tomaszowie Mazowieckim jako atrakcja turystyczna w przesz\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"950\" height=\"713\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-49.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2526\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-49.png 950w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-49-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-49-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-49-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 950px) 100vw, 950px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Po tragicznym wypadku i zaprzestaniu wydobycia piaskowca, system grot przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w atrakcj\u0119 turystyczn\u0105. P\u00f3\u017aniej o jaskiniach na jaki\u015b czas zapomniano, ale w latach mi\u0119dzywojennych zainteresowanie nimi odnowi\u0142o si\u0119, podobnie jak pomys\u0142, by uczyni\u0107 z tego miejsca prawdziwy magnes turystyczny. Historycy twierdz\u0105, \u017ce ide\u0119 t\u0119 propagowali nawet niemieccy okupanci podczas II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rzy w jednym ze swoich kieszonkowych przewodnik\u00f3w turystycznych zamie\u015bcili informacje o tym geologicznym miejscu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe, \u017ce swego czasu chciano nawet za\u0142o\u017cy\u0107 w prastarych jaskiniach w\u0119giersk\u0105 winiarni\u0119. Pierwsze wzmianki na ten temat pochodz\u0105 z 1976 roku, kiedy to w\u0142adze nowo powsta\u0142ego wojew\u00f3dztwa piotrkowskiego zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 na groty. Ponadto chcia\u0142y one stworzy\u0107 swoisty skansen produkcji szk\u0142a. W tym samym czasie mia\u0142y miejsce wa\u017cne badania maj\u0105ce na celu zbadanie cech geologicznych jaski\u0144. Prowadzi\u0142 je warszawski oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Nauk o Ziemi, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 szczeg\u00f3\u0142owy opis jaski\u0144, analiz\u0119 geologiczn\u0105 oraz osobliwo\u015bci antropogenicznych przekszta\u0142ce\u0144 pradziejowych jaski\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Starozytne_jaskinie_jako_atrakcja_dla_wspolczesnych_turystow\"><\/span>Staro\u017cytne jaskinie jako atrakcja dla wsp\u00f3\u0142czesnych turyst\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"675\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-50.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2529\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-50.png 900w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-50-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-50-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/04\/image-50-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Groty z pewno\u015bci\u0105 zainteresuj\u0105 wszystkich mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii i poszukiwaczy przyg\u00f3d. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one z ogromnej ilo\u015bci korytarzy, zau\u0142k\u00f3w, nisz, a nawet osobnych pomieszcze\u0144. Badania wykaza\u0142y, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 w systemie grot jest tak zwana Sala Kr\u00f3lewska, podziemna komunikacja, kt\u00f3ra ma trzydzie\u015bci metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 metr\u00f3w szeroko\u015bci i trzy metry wysoko\u015bci. Najwi\u0119ksza jaskinia ma sto dwadzie\u015bcia metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>To odrodzenie zainteresowania prastarym z\u0142o\u017cem piaskowca kwarcowego przyci\u0105gn\u0119\u0142o uwag\u0119 Unii Europejskiej, kt\u00f3ra udzieli\u0142a wsparcia finansowego na renowacj\u0119 grot. Przeprowadzono pewne prace renowacyjne &#8211; w 2010 roku jaskinie zosta\u0142y przystosowane dla turyst\u00f3w i zacz\u0119to je chroni\u0107. Dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 2012 roku, jaskinie zosta\u0142y oficjalnie otwarte dla turyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Tury\u015bci mog\u0105 tu zobaczy\u0107 wiele ciekawych rzeczy, zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w podziemn\u0105 histori\u0119 i zwiedzi\u0107 wyj\u0105tkow\u0105 ostoj\u0119 geologiczn\u0105. Mo\u017cna tutaj wybra\u0107 popularn\u0105 tras\u0119 turystyczn\u0105 Groty Nag\u00f3rzyckie, kt\u00f3ra odbywa si\u0119 w towarzystwie profesjonalnych przewodnik\u00f3w. Przewodnicy opowiedz\u0105 o historii tego miejsca, wykopaliskach prowadzonych w grotach, a tak\u017ce podziel\u0105 si\u0119 z go\u015b\u0107mi legendami i opowie\u015bciami zwi\u0105zanymi z tymi jaskiniami.<\/p>\n\n\n\n<p>Tras\u0119 turystyczn\u0105 uzupe\u0142nia r\u00f3wnie\u017c ciekawa wystawa, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c opowiada o historii z\u0142o\u017ca, wykorzystaniu piasku kwarcowego oraz tradycyjnej technologii szklarskiej. Na ekspozycj\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 liczne manekiny, repliki narz\u0119dzi g\u00f3rniczych z czas\u00f3w powstawania pradawnych jaski\u0144 oraz fragmenty zastyg\u0142ej masy szklanej. Wszystkie te detale pozwalaj\u0105 zwiedzaj\u0105cym poczu\u0107 klimat epoki wydobycia piasku i dotkn\u0105\u0107 historii.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce s\u0142ynne groty w Tomaszowie Mazowieckim to jedna z g\u0142\u00f3wnych atrakcji geologicznych wojew\u00f3dztwa, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy powinien zobaczy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czasami nie trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 daleko od swojej ma\u0142ej ojczyzny lub za granic\u0119, aby zobaczy\u0107 co\u015b wyj\u0105tkowego i ciekawego. Na terenie wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego znajduje si\u0119 wiele zabytk\u00f3w architektury i przyrody oraz wspania\u0142ych miejsc wypoczynku, kt\u00f3re warto odwiedzi\u0107 &#8211; podaje portal lodz-name.eu. Jednym z najciekawszych miejsc przyrodniczych na terenie wojew\u00f3dztwa s\u0105 staro\u017cytne groty w Tomaszowie Mazowieckim. Przeczytaj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":1913,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[332],"tags":[1117,1116,1093,1092,1122,1111,1115,1120,1091,1114,1119,1112,1090,1113,1118,1121],"moimportance":[30,33],"motype":[326],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-2519","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-srodowisko","8":"tag-atrakcja-turystyczna","9":"tag-atrakcja-turystyczna-w-przeszlosci","10":"tag-co-zobaczyc-w-lodzi","11":"tag-gdzie-sie-wybrac-w-lodzi","12":"tag-groty-nagorzyckie","13":"tag-groty-w-tomaszowie-mazowieckim","14":"tag-groty-w-tomaszowie-mazowieckim-jako-atrakcja-turystyczna-w-przeszlosci","15":"tag-historia-miejsc-przyrodniczych","16":"tag-historia-naturalna","17":"tag-kiedy-piasek-ze-starozytnego-zloza-zaczal-byc-wykorzystywany-do-celow-przemyslowych","18":"tag-naturalne-lokalizacje","19":"tag-pomnik-przyrody","20":"tag-przyroda-w-lodzi","21":"tag-skad-wziely-sie-zloza-w-tomaszowie-mazowieckim","22":"tag-starozytne-jaskinie-jako-atrakcja-dla-wspolczesnych-turystow","23":"tag-trase-turystyczna","24":"moimportance-golovna-novyna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2519"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2532,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/revisions\/2532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2519"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2519"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2519"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}