{"id":3800,"date":"2023-06-30T23:22:27","date_gmt":"2023-06-30T21:22:27","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz-name.eu\/?p=3800"},"modified":"2023-06-30T23:22:33","modified_gmt":"2023-06-30T21:22:33","slug":"gdzie-i-jak-kapali-sie-mieszczanie-w-xx-wieku-historia-i-ciekawe-fakty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.name\/pl\/eternal-3800-gdzie-i-jak-kapali-sie-mieszczanie-w-xx-wieku-historia-i-ciekawe-fakty","title":{"rendered":"Gdzie i jak k\u0105pali si\u0119 mieszczanie w XX wieku: historia i ciekawe fakty"},"content":{"rendered":"\n<p>Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku \u0141\u00f3d\u017a by\u0142a miastem bez kanalizacji. Znaczna ilo\u015b\u0107 mieszka\u0144 w og\u00f3le by\u0142a bez wody. K\u0105pano si\u0119 zazwyczaj raz na tydzie\u0144, a ciep\u0142\u0105 wod\u0119 mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 z beczkowoz\u00f3w je\u017cd\u017c\u0105cych po mie\u015bcie. S\u0142abe przestrzeganie higieny osobistej skutkowa\u0142o wieloma chorobami \u2014 pisze strona<a href=\"https:\/\/lodz.name\/\"> lodz-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>W tamtych czasach mieszka\u0144cy miasta cz\u0119sto mieli problemy z codziennymi sprawami, kiedy trzeba by\u0142o u\u017cywa\u0107 wody. Pocz\u0105tkowo wod\u0119 przywo\u017cono w du\u017cych zbiornikach, sk\u0105d ludzie j\u0105 nabierali i przenosili do swoich dom\u00f3w. Jednak to nie wystarcza\u0142o \u2014 aby si\u0119 umy\u0107, trzeba by\u0142o odwiedzi\u0107 miejskie \u0142a\u017anie publiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Jakie by\u0142y publiczne \u0142a\u017anie, jak dzia\u0142a\u0142y i inne ciekawe fakty z historii \u2014 przeczytaj w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Publiczne \u0142a\u017anie w przesz\u0142o\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"541\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3801\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51.png 780w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51-300x208.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51-768x533.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51-218x150.png 218w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-51-696x483.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Du\u017cym problemem w dawnej \u0141odzi by\u0142 brak dost\u0119pu do bie\u017c\u0105cej, ciep\u0142ej wody. Codzienna k\u0105piel nie by\u0142a mo\u017cliwa. Je\u015bli zakupiono ciep\u0142\u0105 wod\u0119 z beczkowozu \u2014 my\u0142a si\u0119 w niej ca\u0142a rodzina. Pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142a z niej skorzysta\u0107, by\u0142a g\u0142owa domu. Po ojcu mogli k\u0105pa\u0107 si\u0119 pozostali cz\u0142onkowie rodziny. Utrudniony dost\u0119p do wody i niew\u0142a\u015bciwe nawyki higieniczne by\u0142y przyczyn\u0105 wielu chor\u00f3b. Ale potem pojawi\u0142y si\u0119 \u0142a\u017anie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsze takie publiczne \u0142a\u017anie powsta\u0142y w \u0141odzi ju\u017c w XVIII wieku. \u00d3wczesna technologia miasta nie dawa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia system\u00f3w wodoci\u0105gowych i kanalizacyjnych do budynk\u00f3w mieszkalnych, wi\u0119c ludzie odwiedzali publiczne \u0142a\u017anie, aby zaspokoi\u0107 codzienne potrzeby.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie plac\u00f3wki cieszy\u0142y si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci, dlatego w okresie mi\u0119dzywojennym w mie\u015bcie by\u0142o ju\u017c kilka \u0142a\u017ani. Bardzo szybko \u0142a\u017anie sta\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c miejscami spotka\u0144 towarzyskich, a wycieczki do \u0142a\u017ani sta\u0142y si\u0119 odr\u0119bn\u0105 tradycj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wst\u0119p do \u0142a\u017ani by\u0142 p\u0142atny, jednak w niekt\u00f3rych przedsi\u0119biorstwach miasta kierownictwo wydawa\u0142o specjalne talony dla swoich pracownik\u00f3w. Z nimi mo\u017cna by\u0142o swobodnie odwiedza\u0107 k\u0105pieliska.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najs\u0142ynniejsza \u0142a\u017ania w \u0141odzi w XX wieku<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"799\" height=\"598\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-52.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3804\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-52.png 799w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-52-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-52-768x575.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.name\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/2023\/06\/image-52-696x521.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 799px) 100vw, 799px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0141a\u017ani\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a najwi\u0119ksze powodzenie w\u015br\u00f3d \u0142odzian w okresie mi\u0119dzywojennym, by\u0142 Zak\u0142ad K\u0105pielowy \u201eZdrowie\u201d przy ulicy Wodnej 25. Zak\u0142ad zosta\u0142 wzniesiony w latach 1922-1924 wed\u0142ug projektu architektonicznego znanego w \u0141odzi Wies\u0142awa Lisowskiego. Architekt by\u0142 autorem projekt\u00f3w prawie 90 instytucji publicznych w mie\u015bcie, w tym szk\u00f3\u0142, dom\u00f3w mieszkalnych, dom\u00f3w ludowych i tym podobnych.<\/p>\n\n\n\n<p>W budynku wzniesionym w stylu klasycyzmu akademickiego mo\u017cna by\u0142o odwiedzi\u0107 r\u00f3\u017cne k\u0105pieliska o r\u00f3\u017cnym przeznaczeniu, dlatego cieszy\u0142o si\u0119 ono spor\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d \u0142odzian. Na przyk\u0142ad by\u0142a tam sala natrysk\u00f3w dla dzieci ze \u015bwierzbem.<\/p>\n\n\n\n<p>Specjali\u015bci zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce \u00f3wczesne \u0142a\u017anie w \u0141odzi r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0142y jako swoisty zamiennik uzdrowisk. \u0141a\u017ania parowa rzymska, dzia\u0142aj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c w \u015bcianach k\u0105pieliska, mia\u0142a w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne i przeciwbakteryjne oraz znacznie zmniejsza\u0142a ryzyko rozwoju wielu chor\u00f3b. Ponadto takie zabiegi mia\u0142y pozytywny wp\u0142yw na uk\u0142ad nerwowy i oddechowy, poprawiaj\u0105c kr\u0105\u017cenie i og\u00f3lne samopoczucie.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u0142a\u017ani przy ulicy Wodnej mo\u017cna by\u0142o wzi\u0105\u0107 osobno wann\u0119, wann\u0119 z prysznicem. Dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c k\u0105piele z jodem, rop\u0105 i tym podobne. Ka\u017cda mia\u0142a swoj\u0105 cen\u0119 \u2014 np. za k\u0105piel w wannie z prysznicem trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 10 tysi\u0119cy z\u0142otych (w dzisiejszych czasach to oko\u0142o 1 z\u0142).<\/p>\n\n\n\n<p>Tak, w przesz\u0142o\u015bci publiczne \u0142a\u017anie by\u0142y jedynym sposobem na gor\u0105c\u0105 k\u0105piel lub prysznic. By\u0142y to zak\u0142ady, kt\u00f3re mia\u0142y uzdrawiaj\u0105cy wp\u0142yw na organizm ludzki.<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem w \u0141odzi uruchomiono pierwsze baseny, a tak\u017ce urz\u0105dzono systemy kanalizacyjne i wodoci\u0105gowe. \u0141a\u017anie odesz\u0142y w przesz\u0142o\u015b\u0107, ale popularno\u015b\u0107 zyska\u0142y sauny, kt\u00f3re za naszych czas\u00f3w s\u0105 rozrywk\u0105 dla mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku \u0141\u00f3d\u017a by\u0142a miastem bez kanalizacji. Znaczna ilo\u015b\u0107 mieszka\u0144 w og\u00f3le by\u0142a bez wody. K\u0105pano si\u0119 zazwyczaj raz na tydzie\u0144, a ciep\u0142\u0105 wod\u0119 mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 z beczkowoz\u00f3w je\u017cd\u017c\u0105cych po mie\u015bcie. S\u0142abe przestrzeganie higieny osobistej skutkowa\u0142o wieloma chorobami \u2014 pisze strona lodz-name.eu. W tamtych czasach mieszka\u0144cy miasta cz\u0119sto mieli problemy z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":3616,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[336],"tags":[1093,2023,2028,1091,1131,2027,2029,1130,2026,2025,2024],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-3800","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-co-zobaczyc-w-lodzi","9":"tag-gdzie-i-jak-kapali-sie-mieszczanie-w-xx-wieku","10":"tag-historia-lazni","11":"tag-historia-naturalna","12":"tag-historia-zbiornikow","13":"tag-laznie-lodzkie","14":"tag-laznie-starozytne","15":"tag-lodzkie-zbiorniki-wodne","16":"tag-najslynniejsza-laznia-w-lodzi-w-xx-wieku","17":"tag-publiczne-laznie","18":"tag-publiczne-laznie-w-przeszlosci","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3800"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3807,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3800\/revisions\/3807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3800"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3800"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3800"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}