W latach dwudziestych ubiegłego wieku na świecie popularność zyskał nowy trend – ekologiczne pochówki. Celem takich pochówków jest jak największe zminimalizowanie szkód dla środowiska. W końcu tradycyjne pochówki i kremacje mają konsekwencje dla ekologii planety, pisze portal lodz-name.eu.
Liderami we wprowadzaniu tego trendu i nowoczesnego podejścia do kultury pamięci były Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Kanada i Niemcy. Polska również nie odstawała od tych trendów. To właśnie w Łodzi na Starym Cmentarzu pojawił się pierwszy pochówek w ekologicznych trumnach.
Ekologiczne pochówki na Starym Cmentarzu
Stary Cmentarz w Łodzi jest jedną z najstarszych i najcenniejszych łódzkich nekropolii. Jest to cmentarz trójwyznaniowy: spoczęli tu przedstawiciele katolicyzmu, prawosławia i protestantyzmu.
Teren protestanckiej części cmentarza nazwano Ewangelicko-Augsburską. Początkowo ta część cmentarza zajmowała niewielki obszar, ale z czasem jej granice się rozszerzyły.
W 2024 r. na terenie ewangelicko-augsburskiej części Starego Cmentarza wydzielono działkę pod pochówki ekologiczne. Inicjatorzy pomysłu zasugerowali, aby obywatele chowali swoich bliskich w sposób jak najmniej szkodliwy dla środowiska miasta. Tak więc w tym miejscu zmarli mogli być chowani wyłącznie w drewnianych trumnach, które nie były lakierowane i nie posiadały plastikowych ani metalowych elementów. Ponadto zmarli byli chowani w specjalnych ubraniach – sukienkach lub garniturach pozbawionych sztucznych elementów. Nawet guziki na takich ubraniach musiały być wykonane z drewna, a nie z plastiku.
Ekologiczne pochówki na Starym Cmentarzu w Łodzi nie dopuszczały również, aby w trumnie znajdowały się obrączki ślubne lub inne rzeczy osobiste zmarłego. W przypadku obrączek i innych pamiątek zalecano użycie relikwiarza – specjalnego pojemnika do przechowywania cennych przedmiotów.
Zabronione było również instalowanie nagrobków lub innych elementów na działce przeznaczonej do pochówków ekologicznych. Dozwolona była jedynie tablica pamiątkowa wykonana ze sklejki lub kamień pamiątkowy, gdyż są to materiały całkowicie przyjazne dla środowiska. Ponadto zabronione były znicze i oczywiście sztuczne kwiaty, których rozkład trwa setki lat.
Jesienią 2024 r. w ewangelicko-augsburskiej części Starego Cmentarza wydzielono 124 miejsca na ekologiczne pochówki, które mogły pomieścić 107 urn i 17 trumien. Wokół miejsc pochówku posadzono drzewa i zieleń.
Nawiasem mówiąc, pochować swoich krewnych lub przyjaciół mogli tu przedstawiciele różnych wyznań, a także ateiści. Ksiądz Michał Makula, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Łodzi, podkreślił, że mimo ekologicznych trendów w mieście, na miejskich cmentarzach wciąż niewiele jest inicjatyw proekologicznych. Zauważył również, że większość przedmiotów dekoracyjnych, które ludzie przynoszą na groby swoich bliskich, nie nadaje się do recyklingu. Dotyczyło to zwłaszcza przedmiotów plastikowych.
Las Pamięci na cmentarzu “Szczecińska”
Ekologiczne pochówki pojawiły się nie tylko na terenie Starego Cmentarza. Pochówków z minimalną szkodą dla środowiska dokonywano również na terenie leśnym cmentarza “Szczecińska” w Łodzi. Obszar ten został nazwany Lasem Pamięci.
Ideą Lasu Pamięci było uczynienie pochówków jak najbardziej przyjaznymi dla środowiska. Skremowane szczątki zmarłych chowano w biodegradowalnych urnach, a miejsca pochówku nie były w żaden sposób oznaczone. Przed ogrodzonym terenem Lasu Pamięci zainstalowano specjalną tablicę z nazwiskami zmarłych. Osoby, które chciały pochować swoich bliskich na terenie Lasu Pamięci, były z góry uprzedzane przez inicjatorów pomysłu, że ekshumacja prochów jest niemożliwa.
Pochówek w tym miejscu nie wymagał żadnych dodatkowych opłat ani składek, jedynym kosztem był zakup ekologicznej trumny. Pochówek na terenie Lasu Pamięci jest więc rozwiązaniem nie tylko ekologicznym, ale i ekonomicznym.
Ekologiczne pochówki na Cmentarzu Szczecińska rozpoczęły się w sierpniu 2024 roku. W ten sposób Łódź kształtuje nowoczesne podejście do kultury pamięci o tych, którzy odeszli z tego świata.