Park im. 1 Maja

Park im. 1 Maja (Stawy Stefańskiego) — największe kąpielisko Łodzi w dolinie Neru

Jeśli w upalny lipiec ktoś w Łodzi mówi „jedziemy nad wodę”, w dziewięciu przypadkach na dziesięć chodzi o to miejsce. Staw ma około 11,4 hektara powierzchni, ciągnie się na dwa i pół kilometra i w najszerszym miejscu osiąga 165 metrów — to poszerzone koryto Neru, rzeki, która wypływa w granicach miasta. Wszyscy mówią „Stawy Stefańskiego”, od nazwiska przedsiębiorcy, który kupił zbiornik po I wojnie światowej; oficjalnie jest to Park im. 1 Maja, leżący na dawnych terenach Rudy Pabianickiej. Plaża, przystań żeglarska, stara stajnia zamieniona na przebieralnie — to nie jest reprezentacyjny park, tylko prawdziwy ośrodek wypoczynkowy na wodzie.

Najważniejsze atrakcje

• Staw o powierzchni 11,4 hektara — poszerzone koryto Neru, długie na około 2,5 kilometra, szerokie miejscami na 165 metrów i głębokie od jednego do czterech metrów.
• Kąpielisko z plażą — urządzone w latach 1949–1951 wraz z usypaniem górki piaskowej; jedno z niewielu miejsc w Łodzi z realnym plażowaniem.
• Przebieralnie w dawnej stajni — zaplecze kąpieliska urządzono w przebudowanym budynku dawnych stajni folwarcznych.
• Przystań klubu wodnego „Łódź-Ruda” — pomost i hangar na łodzie, dzięki którym akwen ma stałe zaplecze żeglarskie.
• Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Ruda Willowa” — od 2009 roku teren wchodzi w skład tej formy ochrony przyrody, obejmującej dolinę i willową zabudowę okolicy.
• Roślinność wodna — na tafli rosną grzybienie i rdestnica szczeciolistna, a brzegi porastają olsza czarna, wierzba biała, brzozy, topole i kasztanowce.
• Drugi, mniejszy staw — wykopany na przełomie lat 40. i 50. z przeznaczeniem na hodowlę ryb, dziś element krajobrazu doliny.

Co znajdziesz w środku

Cały układ podporządkowany jest wodzie: ścieżki idą wzdłuż brzegów, a zaplecze rekreacyjne skupia się po stronie plaży, podczas gdy przeciwległe brzegi pozostają w dużej mierze naturalne.

• Piaszczysta plaża z usypaną w latach 50. górką, wciąż będąca centrum życia w sezonie.
• Ścieżki spacerowe wzdłuż dwuipółkilometrowego zbiornika, z otwarciami widokowymi na wodę.
• Pomost i hangar klubu wodnego, wykorzystywane przez żeglarzy i wioślarzy.
• Zadrzewienie brzegowe z olszą czarną, wierzbą białą, brzozą, topolą i kasztanowcem.
• Naturalne, mniej uczęszczane odcinki brzegu po stronie przeciwnej do kąpieliska.
• Zaplecze sezonowe: punkty gastronomiczne, sanitariaty i parkingi przy głównym wejściu.

Co robić i dla kogo

• Plażowicze — to najpoważniejsze kąpielisko w granicach Łodzi; w upalne weekendy przyjeżdża tu pół miasta.
• Żeglarze i wioślarze — akwen o długości dwóch i pół kilometra pozwala realnie pływać, a nie tylko dryfować przy brzegu.
• Rodziny z dziećmi — płytsze partie przy plaży, piasek i zaplecze sezonowe w jednym miejscu.
• Wędkarze — zbiornik z historią hodowlaną i mniej uczęszczanymi brzegami po stronie zachodniej.
• Obserwatorzy przyrody — grzybienie na tafli, ptactwo wodne i dolina rzeczna objęta ochroną jako zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
• Biegacze i rowerzyści — trasa wokół zbiornika daje kilkukilometrową pętlę praktycznie bez ruchu samochodowego.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży w dzielnicy Górna, na dawnych terenach Rudy Pabianickiej, w południowej części miasta. Dojazd komunikacją miejską opiera się głównie na autobusach — w rejonie kąpieliska zatrzymują się m.in. linie 50, 50B i 68. Tramwajem dojedziesz w kierunku południowym do końcówek w tej części miasta i stamtąd dojdziesz lub dojedziesz autobusem. Z dworca Łódź Fabryczna trzeba liczyć około czterdziestu minut z przesiadką, z Łodzi Kaliskiej nieco mniej. Wstęp na teren parku jest bezpłatny i całoroczny, natomiast obiektem zarządza łódzki MOSiR, więc kąpielisko, wypożyczalnie i zaplecze sanitarne działają wyłącznie w sezonie letnim, w godzinach ustalanych przez zarządcę. Na sam spacer wokół zbiornika potrzeba około półtorej godziny; na dzień nad wodą — cały dzień. Przed wyjazdem sprawdź rozkłady w serwisie MPK Łódź i aktualne informacje o otwarciu kąpieliska.

Kiedy odwiedzić

Wiosną Stawy Stefańskiego są ciche i należą do spacerowiczów oraz wędkarzy; woda jest jeszcze zimna, ale ptactwo wraca, a brzegi zieleni się szybciej niż w śródmieściu. Lato to sezon właściwy — działa kąpielisko, plaża i przystań, a w upalne weekendy trzeba tu przyjeżdżać rano, jeśli chce się znaleźć miejsce na piasku. Jesień jest najlepsza dla fotografów i biegaczy: dwuipółkilometrowa pętla wokół wody prowadzi wtedy przez przebarwione olsy i wierzby, a tłumów nie ma. Zimą teren przechodzi w tryb spacerowy, kąpielisko jest zamknięte, ale ścieżki wzdłuż brzegów pozostają przejezdne i chętnie chodzą tu okoliczni mieszkańcy.

Warto wiedzieć

Zbiornik był pierwotnie prywatnym stawem folwarku Ruda. Po I wojnie światowej kupił go przedsiębiorca o nazwisku Stefański — i to od niego pochodzi potoczna, do dziś powszechnie używana nazwa „Stawy Stefańskiego”. W czasie okupacji Niemcy zainteresowali się tym miejscem: staw miał wtedy około sześciu hektarów, a okupanci planowali urządzić tu park i kąpielisko. Po II wojnie światowej Ruda Pabianicka weszła w granice Łodzi, a zbiornikiem zajęły się władze miejskie. W latach 1949–1951 zbudowano zaplecze kąpieliskowe, usypano górkę piaskową i wykopano drugi, mniejszy staw z przeznaczeniem na hodowlę ryb. W 1961 roku powstała harcerska stanica wodna, dziś już nieistniejąca. Przebieralnie urządzono w przebudowanym budynku dawnych stajni folwarcznych, a przystań i hangar prowadzi klub wodny „Łódź-Ruda”. Od 2009 roku teren wchodzi w skład zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Ruda Willowa”. Obiektem zarządza Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Łodzi.

Wskazówki dla odwiedzających

• W upalny weekend przyjeżdżaj przed południem — po godzinie dwunastej plaża i parkingi zapełniają się bardzo szybko.
• Jeśli szukasz spokoju, obejdź zbiornik na przeciwległy brzeg: jest zdecydowanie mniej zagospodarowany i praktycznie pusty.
• Sprawdź przed wyjazdem, czy kąpielisko jest otwarte — pracuje wyłącznie sezonowo, według harmonogramu zarządcy obiektu.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego mówi się „Stawy Stefańskiego”? Od nazwiska przedsiębiorcy Stefańskiego, który kupił zbiornik po I wojnie światowej. Oficjalna nazwa terenu to Park im. 1 Maja, ale w codziennym użyciu dominuje ta potoczna.

Jak duży jest staw? Ma około 11,4 hektara powierzchni, około 2,5 kilometra długości, do 165 metrów szerokości i od jednego do czterech metrów głębokości. To poszerzone koryto rzeki Ner.

Czy można się tu kąpać? Tak, w sezonie letnim działa kąpielisko z plażą. Terminy i zasady ustala zarządzający obiektem MOSiR, więc przed wyjazdem warto je sprawdzić.

Czy da się tu pływać żaglówką? Tak. Na akwenie działa klub wodny „Łódź-Ruda” z pomostem i hangarem na łodzie, a długość zbiornika pozwala na realne żeglowanie.

Czy wstęp jest płatny? Wejście na teren parku jest bezpłatne. Płatne mogą być usługi sezonowe świadczone przez zarządcę i działające na miejscu wypożyczalnie.

Kiedy powstało kąpielisko? Zaplecze kąpieliskowe zbudowano w latach 1949–1951, wraz z usypaniem górki piaskowej i wykopaniem drugiego stawu przeznaczonego na hodowlę ryb.

Czy teren jest chroniony przyrodniczo? Tak. Od 2009 roku wchodzi w skład zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Ruda Willowa”, obejmującego dolinę rzeczną i willową zabudowę okolicy.

Jakie rośliny można tu zobaczyć? Na tafli grzybienie i rdestnicę szczeciolistną, a na brzegach olszę czarną, wierzbę białą, brzozy, topole i kasztanowce.