Park im. Henryka Sienkiewicza

Park im. Henryka Sienkiewicza — francuski parter i angielski krajobraz w samym środku Łodzi

Trzeci publiczny park Łodzi powstał tam, gdzie wcześniej handlowano — na miejscu dawnego placu targowego, w chwili, gdy miasto przemysłowe zorientowało się, że jego mieszkańcom brakuje zieleni w centrum. Park im. Henryka Sienkiewicza ma 5,2 hektara i jest zbudowany z dwóch przeciwstawnych pomysłów: z jednej strony symetryczne dywany kwiatowe w stylu francuskim, z drugiej swobodny układ angielski z szerokimi ścieżkami wśród drzew. Dziewiętnaście rosnących tu drzew ma status pomników przyrody, a w dwóch zabytkowych budynkach na terenie parku mieszczą się dziś muzeum i galeria.

Wyróżniki

• Fontanna z łabędziami — powstała w 1922 roku i odrestaurowana w 1998; najbardziej rozpoznawalny element parku.
• Muzeum Przyrodnicze — mieści się w dawnym budynku dyrekcji plantacji miejskich z przełomu XIX i XX wieku, zachowanym na terenie parku.
• Ośrodek Propagandy Sztuki — galeria w dawnej cukierni z początku XX wieku, drugi zabytkowy budynek w granicach parku.
• Pomnik Plastusia — odsłonięty 10 października 2012 roku jako piąta rzeźba szlaku „Łódź Bajkowa”, ulubiony cel spacerów z dziećmi.
• Dziewiętnaście pomników przyrody — wśród nich buk zwyczajny odmiany zwisającej, lipa srebrzysta, platan klonolistny, klony, wiązy i kasztanowce.
• Dwa style w jednym założeniu — francuski parter z symetrycznymi kwietnikami i angielski krajobraz z krętymi alejami, zestawione w jednym parku.

Co znajdziesz w środku

Park zaprojektowano tak, by dawał różne doświadczenia w zależności od tego, którą stroną się wchodzi: reprezentacyjną, z kwietnikami i fontanną, albo cienistą, z gęstym starodrzewem.

• Szerokie aleje spacerowe wśród drzew i krzewów, w części krajobrazowej.
• Symetryczne kwietniki i dywany roślinne w części francuskiej.
• Dwa place zabaw dla dzieci, rozmieszczone w różnych częściach parku.
• Zegar słoneczny i przyrządy meteorologiczne, element edukacyjny związany z sąsiedztwem muzeum.
• Starodrzew liczący ponad sto lat, z tysiąca drzew posadzonych przy zakładaniu parku.
• Ławki wzdłuż głównych alei, gęsto rozstawione w części cienistej.

Co robić — i dla kogo

• Rodziny z dziećmi — dwa place zabaw, pomnik Plastusia i Muzeum Przyrodnicze tuż obok, wszystko w zasięgu kilku minut.
• Miłośnicy dendrologii — dziewiętnaście pomników przyrody na 5,2 hektara to jedna z najgęstszych koncentracji w Łodzi.
• Odwiedzający muzea — muzeum i galeria mieszczą się bezpośrednio w parku, więc spacer i zwiedzanie łączą się naturalnie.
• Podróżni — to najbliższy duży park od strony dworca Łódź Fabryczna, wygodny na przerwę w podróży.
• Fotografowie — kontrast francuskich kwietników i angielskiego krajobrazu daje dwa zupełnie różne kadry w jednym miejscu.
• Seniorzy — płaski teren, dużo ławek, cień i krótkie odległości między wejściami.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży w Śródmieściu, w ścisłym centrum Łodzi, kilka minut pieszo od multimodalnego dworca Łódź Fabryczna, co czyni go najłatwiej dostępnym dużym parkiem miasta dla przyjezdnych. Wokół parku zatrzymują się linie tramwajowe i autobusowe obsługujące centrum. Wstęp do parku jest bezpłatny i możliwy przez cały dzień. Muzeum Przyrodnicze i galeria działają według własnych godzin i mają odrębne bilety. Na sam spacer wystarczy 40 minut; z muzeum i placem zabaw łatwo spędzić tu pół dnia.

Kiedy odwiedzić

Wiosną francuska część parku pokazuje, po co powstała: kwietniki są obsadzane na nowo, a przedwiośnie w tym parku od lat bywa tematem łódzkich fotografii przyrodniczych. Latem liczy się cień starodrzewu — przy gęstej zabudowie Śródmieścia różnica temperatur pod koronami jest wyraźna, a fontanna działa przez cały sezon. Jesień należy do pomników przyrody: buk zwisający, lipa srebrzysta i platan przebarwiają się w różnym tempie, co daje kilka tygodni zmieniających się kolorów. Zimą park robi się cichy i przejrzysty, a wtedy najlepiej widać oś kompozycyjną założenia i sylwety dwóch zabytkowych budynków.

Warto wiedzieć

Pomysł urządzenia parku w centrum miasta zgłoszono w 1893 roku, a magistrat przyjął go w 1894. Prace ruszyły w 1896 i zakończyły się w 1899 roku; park powstał na miejscu dawnego placu targowego i otrzymał nazwę Mikołajewski Ogród Miejski. Projekt opracowali architekt Teodor Chrząński i ogrodnik Piotr Hoser, a przy zakładaniu posadzono ponad tysiąc drzew i blisko pięć tysięcy krzewów. Był to trzeci publiczny park Łodzi, po Źródliskach I z 1840 roku i parku kolejowym, dzisiejszym parku Moniuszki, z 1875 roku. Mieszkańcy nazywali go potocznie parkiem Świętokrzyskim, od sąsiedniego kościoła. Obecną nazwę nadano w 1916 roku, po śmierci Henryka Sienkiewicza — pisarza, laureata Nagrody Nobla z 1905 roku, zmarłego 15 listopada 1916 roku w szwajcarskim Vevey. Fontanna z łabędziami pochodzi z 1922 roku i została odrestaurowana w 1998. Pomnik Plastusia odsłonięto 10 października 2012 roku jako piątą rzeźbę szlaku „Łódź Bajkowa”. Na terenie parku zachowały się dwa zabytkowe budynki: dawna dyrekcja plantacji miejskich z przełomu XIX i XX wieku, dziś Muzeum Przyrodnicze, oraz dawna cukiernia z początku XX wieku, obecnie Ośrodek Propagandy Sztuki. Prace remontowe rozpoczęte w październiku 2018 roku napotkały problemy z wykonawcą, co doprowadziło do zerwania umowy i ponownego przetargu.

Wskazówki dla odwiedzających

• Wejdź od strony kwietników, a wyjdź przez część krajobrazową — tylko wtedy zobaczysz oba style w zamierzonej kolejności.
• Jeśli interesują cię pomniki przyrody, przyjdź jesienią: różne gatunki przebarwiają się w innym tempie i łatwiej je rozróżnić.
• Sprawdź godziny Muzeum Przyrodniczego przed wizytą — park jest otwarty znacznie dłużej niż budynki na jego terenie.

Pytania i odpowiedzi

Kiedy powstał park? Prace trwały od 1896 do 1899 roku, na miejscu dawnego placu targowego. Pomysł zgłoszono w 1893, a magistrat przyjął go w 1894 roku.

Skąd nazwa parku? Od 1916 roku park nosi imię Henryka Sienkiewicza, nadane po śmierci pisarza. Wcześniej nazywał się Mikołajewski Ogród Miejski, a mieszkańcy mówili o nim park Świętokrzyski.

Jak duży jest park? Ma 5,2 hektara i mieści się w ścisłym Śródmieściu, co czyni go jednym z największych parków w centralnej części Łodzi.

Kto go zaprojektował? Architekt Teodor Chrząński i ogrodnik Piotr Hoser. Przy zakładaniu posadzono ponad tysiąc drzew i blisko pięć tysięcy krzewów.

Co mieści się w zabytkowych budynkach? W dawnej dyrekcji plantacji miejskich działa Muzeum Przyrodnicze, a w dawnej cukierni Ośrodek Propagandy Sztuki.

Ile jest tu pomników przyrody? Dziewiętnaście drzew, w tym buk odmiany zwisającej, lipa srebrzysta, platan klonolistny, klony, wiązy i kasztanowce.

Czy wstęp jest płatny? Do parku nie. Bilety obowiązują wyłącznie w Muzeum Przyrodniczym i w galerii, które mają własne godziny otwarcia.