Park im. marsz. Józefa Piłsudskiego

Park im. marsz. Józefa Piłsudskiego (Park na Zdrowiu) — największy park Łodzi z zoo, Orientarium i ogrodem botanicznym

Łodzianie mówią po prostu „na Zdrowiu” i rzadko dodają cokolwiek więcej — ten park nie potrzebuje przedstawiania. Rozciąga się na blisko 190 hektarach w zachodniej części miasta, na Polesiu, i jest bezkonkurencyjnie największym parkiem w granicach Łodzi. Nie jest to jednak przerośnięty skwer: to zaplanowany w latach 20. XX wieku kompleks wypoczynkowy, do którego z czasem dołączyły ogród zoologiczny, największy w Polsce ogród botaniczny, aquapark i hala widowiskowa. Można tu wpaść na godzinny spacer albo spędzić cały weekend i wciąż czegoś nie zobaczyć.

Najważniejsze atrakcje

• Orientarium Zoo Łódź — otwarte 29 kwietnia 2022 r., najnowocześniejszy w Europie kompleks poświęcony Azji Południowo-Wschodniej. Główną atrakcją jest 26-metrowy podwodny tunel, najdłuższy w Polsce, prowadzący pod zbiornikiem z rekinami i płaszczkami.
• Słonie indyjskie i orangutany sumatrzańskie — w Orientarium mieszka Aleksander, jeden z najstarszych i największych słoni w Europie, dzielący wybieg z Taru; obok krytycznie zagrożone orangutany sumatrzańskie i gawiale gangesowe rekordowej wielkości.
• Ogród Botaniczny im. Jakuba Mowszowicza — otwarty 20 lipca 1973 r., ponad 60 hektarów i największy ogród botaniczny w Polsce. Rośliny prezentowane są w dziewięciu działach, wśród nich ogród japoński, alpinarium, arboretum i dział flory polskiej; kolekcja gruntowa liczy ponad 3400 gatunków i odmian.
• Aquapark Fala — jeden z największych parków wodnych w kraju, z basenem falowym, wodnym placem zabaw, zjeżdżalniami i strefą saun; działa przez cały rok, niezależnie od pogody.
• Pomnikowe drzewa — osiemnaście okazów objętych ochroną jako pomniki przyrody: stare buki, dęby, lipy, klony i wierzby białe, pozostałości dawnego lasu miejskiego, na którym park powstał.
• Pomnik Rewolucjonistów Łódzkich – Walczących o Wolność — odsłonięty 27 maja 2019 r., zastąpił wcześniejszy Pomnik Czynu Rewolucyjnego z 1975 r. i przypomina o robotniczej historii tej części miasta.
• Rezerwat Polesie Konstantynowskie — fragment dawnego lasu przy zachodnim skraju kompleksu, chroniony jako pozostałość naturalnego drzewostanu, po którym prowadzą leśne ścieżki.

Co znajdziesz w środku

Park na Zdrowiu jest tak duży, że każda jego część ma inny charakter — od parkowych alei w stylu z lat 20. po wnętrza wręcz leśne, gdzie po kilku minutach marszu przestaje być słychać miasto.

• Szerokie aleje spacerowe i sieć ścieżek rowerowych, wystarczająco długich, by przejechać kilkanaście kilometrów bez wyjeżdżania poza park.
• Stawy wykopane w trakcie zakładania parku pod koniec lat 20., dziś otoczone trzcinowiskami i chętnie odwiedzane przez ptactwo wodne.
• Rozległy plac zabaw z wysokimi zjeżdżalniami, tyrolkami, konstrukcjami linowymi i pumptrackiem — jeden z największych w mieście.
• Ogródek jordanowski, korty, boiska i obiekty sportowe będące spadkiem po międzywojennym programie „zdrowia dla robotników”.
• Ogrody działkowe i polany piknikowe, na których w ciepłe weekendy rozkłada się pół dzielnicy.
• Punkty gastronomiczne i parkingi skupione po stronie zoo, aquaparku i hali widowiskowej.

Co robić i dla kogo

• Rodziny z dziećmi — jedno miejsce, w którym da się połączyć zoo, plac zabaw i piknik na trawie, bez przesiadek i bez nudy przed południem.
• Biegacze i rowerzyści — dystanse liczone w kilometrach, miękkie leśne nawierzchnie i cień, którego brakuje w śródmiejskich parkach.
• Miłośnicy roślin — sąsiedni ogród botaniczny z dziewięcioma działami tematycznymi to materiał na kilka osobnych wizyt w różnych porach roku.
• Seniorzy — równe, szerokie aleje, dużo ławek i spokojne wnętrza parkowe z dala od ruchu samochodowego.
• Grupy szkolne i wycieczki — zoo, ogród botaniczny i rezerwat w jednym miejscu dają gotowy program lekcji przyrody w terenie.
• Fani sportu i koncertów — przy parku stoi Atlas Arena, więc wypad na trawę łatwo połączyć z wieczornym wydarzeniem.

Jak dojechać i praktyczne informacje

Park leży na Polesiu, w zachodniej części Łodzi, około czterech kilometrów od ścisłego centrum. Komunikacją miejską dojedziesz autobusami — do rejonu zoo i Orientarium kursują m.in. linie 72A, 72B, 76, 80A, 83, 97A i 97B, a w wakacyjne weekendy dodatkowo turystyczna linia 100. Wzdłuż wschodniej granicy kompleksu przebiega trasa tramwajowa w stronę Konstantynowa Łódzkiego, obsługiwana przez linię 43. Z dworca Łódź Fabryczna to kilkanaście minut jazdy z jedną przesiadką, z Łodzi Widzew nieco dłużej. Wstęp do samego parku jest bezpłatny i możliwy przez całą dobę — nie ma bram ani kas. Osobno biletowane są Orientarium Zoo Łódź, Ogród Botaniczny i Aquapark Fala; każdy z nich ma własne, sezonowo zmieniane godziny otwarcia, więc przed wizytą warto je sprawdzić. Na sam spacer zarezerwuj co najmniej dwie godziny, na park z zoo — pół dnia, a na pełen program z ogrodem botanicznym spokojnie cały dzień. Aktualne rozkłady komunikacji miejskiej najlepiej zweryfikować w serwisie MPK Łódź, bo trasy linii bywają korygowane.

Kiedy odwiedzić

Wiosną park na Zdrowiu budzi się gwałtownie: pod starymi bukami i dębami wychodzą zawilce, a ogród botaniczny wchodzi w najlepszy dla siebie moment — kwitną magnolie, różaneczniki i drzewa owocowe w dziale flory polskiej. Latem liczy się cień, którego tu nie brakuje, oraz aquapark i wodne atrakcje; to również sezon plenerowych wydarzeń i najintensywniejszego ruchu w Orientarium, więc na zwiedzanie zoo lepiej przyjeżdżać zaraz po otwarciu. Jesień jest tu najbardziej fotogeniczna: rozległy, stary drzewostan daje przez kilka tygodni pełną paletę barw, a mniejszy ruch sprawia, że nawet główne aleje są puste w dzień powszedni. Zimą park przechodzi w tryb spokojnego spaceru — leśne fragmenty przy rezerwacie wyglądają wtedy najlepiej, a pawilony Orientarium i palmiarnia w innej części miasta stają się naturalnym schronieniem przed mrozem.

Warto wiedzieć

Pierwszą koncepcję urządzenia parku w tym miejscu przygotował w 1904 roku Teodor Chrząński, twórca łódzkich parków Poniatowskiego i Sienkiewicza — nigdy jej nie zrealizowano. Teren należał do lasów miejskich, które w czasie I wojny światowej zostały wycięte niemal doszczętnie: z około 400 hektarów zostało nieco ponad sto. Do pomysłu wrócono w latach 20., a nad kolejnymi wersjami planu pracowali m.in. Edward Ciszkiewicz, bracia Zajkowscy i E. Templin. Ostateczny kształt nadał parkowi Stefan Rogowicz, ogrodnik miejski, a prace prowadzono w latach 1924–1929; do 1928 roku dosadzono na tym terenie blisko 300 tysięcy drzew. W latach 30. dołączyły ogród zoologiczny, stadion, ogródek jordanowski, strzelnica i wieża spadochronowa — park powstawał jako świadomy program „zdrowia i słońca” dla robotniczego miasta, stąd potoczna nazwa „na Zdrowiu”. Przez lata nosił nazwę Park Ludowy; dziś jego patronem jest marszałek Józef Piłsudski. Założenie wpisano do rejestru zabytków 24 marca 1993 roku.

Wskazówki dla odwiedzających

• Bilety do Orientarium kupuj z wyprzedzeniem online — w weekendy i wakacje kolejki przy kasach potrafią być długie, a wejścia bywają limitowane godzinowo.
• Jeśli przyjeżdżasz samochodem, celuj w parkingi od strony zoo i aquaparku; w sezonie zapełniają się przed południem, a wcześniejsze przyjazdy oszczędzają sporo krążenia.
• Weź wygodne buty i wodę: odległości między zoo, ogrodem botanicznym i placem zabaw liczy się w kilometrach, a nie w minutach spaceru.

Pytania i odpowiedzi

Czy wstęp do parku jest płatny? Nie. Sam park jest ogólnodostępny i bezpłatny przez całą dobę. Osobno biletowane są tylko obiekty w jego sąsiedztwie: Orientarium Zoo Łódź, Ogród Botaniczny i Aquapark Fala.

Jak nazywa się ten park oficjalnie? Oficjalna nazwa to Park im. marsz. Józefa Piłsudskiego. Nazwa „Park na Zdrowiu” jest potoczna, ale używana powszechnie, także w komunikacji miejskiej i w mowie codziennej. Wcześniej park nosił nazwę Park Ludowy.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na sam spacer wystarczą dwie godziny. Park razem z Orientarium to około pół dnia, a jeśli chcesz dołożyć Ogród Botaniczny — zarezerwuj cały dzień.

Czy można wjechać rowerem? Tak, w parku wyznaczono ścieżki rowerowe i to jeden z najlepszych terenów do jazdy w Łodzi. Do samego Orientarium rowerem nie wjedziesz — przy wejściu są stojaki.

Czy park jest dobry dla małych dzieci? Bardzo. Znajduje się tu jeden z największych placów zabaw w mieście, z wysokimi zjeżdżalniami, tyrolkami, konstrukcjami linowymi i pumptrackiem, a aleje są szerokie i wygodne dla wózków.

Czy można wejść z psem? Do parku tak, przy zachowaniu zasad porządkowych. Na teren Orientarium Zoo Łódź, Ogrodu Botanicznego i Aquaparku Fala psów nie wpuszcza się.

Co zobaczyć w okolicy? Tuż przy parku stoi hala widowiskowo-sportowa Atlas Arena, a kilka kilometrów dalej, w stronę centrum, czekają Manufaktura i ulica handlowa śródmieścia — łatwo połączyć zielony poranek z miejskim popołudniem.